Saç dökülmesine ne sebep olur?

Saç dökülmesine ne sebep olur?

Lavaboda veya duşta dökülen saçlarımızı gördüğümüzde canımız sıkılır. Oysa bunlar genellikle ölü saç telleridir. Büyük bir ihtimalle, yeni canlı saçların çıkması için dökülmesi gereken saçlardır. Her gün 50-100 tane kadar saç telinin dökülmesi normaldir. Çünkü günde 50-100 arası yeni saçımız çıkar. Başımızda 100.000 civarında saç bulunur. Eğer hiç bir tel saçınız çıkmasa bile ki bu çok nadir bir durumdur. Bu durumda bile yine de saçınızın tamamen dökülmesi 3 yılı alacaktır. Dolayısıyla panik yapmanıza gerek yoktur. Saçımızın dökülmesi değil, neden döküldüğünü tespit etmek önemlidir.
Saç kaybında suçu genelde genetik faktörlere yüklesek de, aslında başka sebepler de bu soruna yol açabilir. Yeterli beslenme, enfeksiyon, bazı ilaçlar, kimyasal saç ürünleri ve hatta duygusal stres. Bunlara dikkat ettiğiniz takdirde saç dökülmesi sizi çok uzun yıllar belki de hiç rahatsız etmeyecektir. Saçın tüm nemini ve yağını alan temizleyicilerle aşırı sık yıkamak çok klorlu havuzlarda yüzmek (ozonlu havuz da yüzülebilir) kalitesiz boya  kullanmak...

Mevsimler

Saçlarını boyayanların çok iyi bileceği gibi, saç ayda ortalama 1 cm uzar. Yaz ve ilkbaharda saçların daha hızlı uzadığı fark edilir. Sonbaharda ise ağaçların yaprakları dökülürken, saçlar da onlara özenmiş gibi davranır.

Kalıtım

Saçın uzama yeteneği aileden gelir. Kimisinin saçları kalçalarına kadar uzar, kimisi ne kadar uğraşırsa uğraşsın, saçlarını asla kulak hizasından ya da omuzlarından aşağı indiremez. Erkeklerde görülen saç dökülmesinin %70'i genetiktir. 

Saç sağlığı

Saç, tamamen cildimizin bir parçası olduğu için, cilt sağlığı için önerilen her şey, saç için de geçerlidir. Sağlıklı beslenme ve belki "Bu kadar da olmaz!" diyeceksiniz ama, "spor" dahil. Çabucak kilo vermek için yapılan şok diyetler, saçta hemen kendini belli eder. Özellikle demir eksikliği saçın yapısını bozar. Çinko, bakır, C vitamini, folik asit ve B2 vitaminleri saç için en gerekli gıdaları sağlar.

 

Gri saçlar

Aslında gri saç yoktur. Saç tellerinin rengini, saç kökündeki melanin pigmentlerini yapan hücreler verir. Genç bir saçta bu hücrelerin sayısı 1000 - 2000/mm2  adet civarındadır. Giderek melanin üreten hücre sayısı ve hücrelerin üretimi azalır. 40 yaşından sonra erkekte saç dökülme hızlanır. 40 yaşın üstündeki erkeklerde hormon replasmanı ( azalan hormonu yerine koyma = hormon treatment) + finasteride tedavisi ile saçın dökülmesini ve beyazlanmasını önlemek mümkündür. Beyaz saç telleri de tıpkı renkli saç telleri gibi esnektir ve uzama hızları da aynıdır. Yani beyazlaşan saçların yapısı değişmez. Birçok insanın beyaz ve güçlü saçları olabilir.

Pigment azaldığı zaman gri saç, pigment yok olduğu zaman beyaz saç oluşur. Tam olarak ispatlanmamış olsa bile hormon tedavisi ile saçın renginin geri gelmesi mümkün görünmektedir. Bir çok hastada başka nedenlerle hormon replasmanı alanlarında saçının renklendiği görülmüştür. Ama tam bir tedavi protokolü henüz yoktur. Gelecekte MSH (melanocyte - stimulating hormon) tedavisi ile gri saçlara veda edebileceğiz. MSH hormonu melanosit saç follikülinden salgılanıp melanin salgısını kontrol eden hormondur. Araştırmacı doktorlardan biri kendinde MSH hormonu + yüksek doz B vitamini ile beraber saçlarının tekrar renklendiğini yayınlamıştır.

Saçın kalitesi, renginden çok yaşlanma belirtileriyle birlikte bozulur. İlerleyen yaşlarda baş derisindeki yağ üretimi azalır. Bu nedenle saçlar da elastikiyetini kaybetmeye ve kurumaya başlar. Bu durumda saçın şekil alması da zorlaşır.
Bazı insanların saçları yirmili yaşlarda beyazlaşmaya başlar, kimi insanların da altmış yaşında sayılı beyaz saçı olur. Bu durum genetik özelliklerle ilgilidir. Tedavisi veya önlemi de yoktur. Zaman zaman beslenme veya bakım ürünleriyle önlenebildiği öne sürülse de, bunu kanıtlamak mümkün olmamıştır.

Erkeklerde önce sakalda, kadınlarda kasık ve koltuk altında olur. Her ne kadar saç beyazlaması olağan ve genetik bir olay olsa da ağır stres, ağır anemi, hipertiroidi, ağır endokrin hastalıklar, beslenme bozukluğu ve kanser hastalarında hızlı beyazlanma söz konusu olabilir. Bazı ilaçlar  saçın beyazlaşmasını hızlandırır. Türk filmlerine konu olmuş bir gecede beyaz saç görünmesi nadir de olsa görülür.

Artık herkesin saçını boyadığı bir çağda, beyaz saçların sorun olmaması gerekir. Ayrıca, bakımlı bir yüz ve beyazlayan doğal saçlarıyla oldukça karizmatik olmayı başaran sayısız kadın ve erkek vardır.